Czy atak na planetę czegoś nas nauczył? #InternetSafety

Fake newsy atakują nas z każdej strony. Czy to nowoczesny wynalazek? Jak się przed nimi uchronić?

Wieczorem 30 października 1938 można było wyczuć w powietrzu atmosferę napięcia i wzrostu poczucia zagrożenia przed II wojną światową. Mieszkańcy New Jersey o. godz. 20:00 mogli odpocząć po całym dniu, wsłuchując się w typową, wieczorną audycję radiową, przerywaną przez serię biuletynów informacyjnych. Tego wieczoru jednak stało się inaczej: w trakcie audycji pojawiły się pierwsze informacje o dziwnych eksplozjach zaobserwowanych na Marsie.

W trakcie programu zaraportowano również o niezwykłym obiekcie spadającym na farmę w Grover’s Mill w stanie New Jersey. Program muzyczny powrócił na krótko, po czym przerwała go „relacja na żywo” z farmy, gdzie funkcjonariusze policji i tłum gapiów otoczyli dziwny, cylindryczny obiekt, który spadł z nieba. Spanikowany reporter relacjonował, że niebezpieczne istoty wyszły ze statku i nagle zaatakowały ludzi za pomocą promienia ciepła. Sygnał nagle się urwał.

Adaptacja powieści H.G. Wellsa pod tytułem Wojna światów przygotowana przez Orsona Wellesa zasłynęła z tego, że podobno oszukała słuchaczy, którzy uwierzyli, że rzeczywiście miała miejsce inwazja Marsjan. Spowodowała to forma opowiadania historii stylizowana na serwis informacyjny, która została zastosowana w pierwszej połowie programu. Historia zapewniła Wellesowi sławę jako wybitnemu dramatopisarzowi i stała się najbardziej rozpoznawalnym przykładem zmylenia odbiorców mediów.

Aktualnie możemy myśleć z politowaniem o słuchaczach programu, którzy drżeli o swoje życie, bojąc się, że Marsjanie zaatakowali planetę. W omawianym przykładzie zauważono, że twórcy programu nie podkreślili wystarczająco, że słuchacze będą mieli do czynienia z historią science fiction. Jednak trzeba zauważyć, że mimo zmiany medium, zdarza się nam również wierzyć w fałszywe informacje. Dziś twórcy fałszywych informacji specjalnie upodabniają publikowane przez siebie informacje do tych, które publikowane są w oficjalnych mediach. Takie informacje nazywamy dziś fake newsami.

Często mają być one traktowane bardzo serio i przekonać nas, że opisują prawdę. Czasem są tworzone w charakterze satyrycznym, ale interpretowane przez ludzi jako prawda i rozprzestrzeniane już nie jako żart a prawda. Nie zawsze mają one formę tekstową – wykorzystywane są grafiki, zdjęcia, a nawet filmy, w których poprzez obróbkę zmanipulowana jest treść.

Jak zatem odróżnić zmanipulowaną informację od tej prawdziwej?

Międzynarodowa Federacja Stowarzyszeń i Instytucji Bibliotekarskich przygotowała specjalny instruktaż, jak w ośmiu krokach zweryfikować każdą informację:

  1. Sprawdzić źródło informacji
  2. Przeczytać całość artykułu, aby zrozumieć cały materiał
  3. Jeśli istnieje taka możliwość — zweryfikować wiarygodność autorów informacji
  4. Sprawdzić, czy podobna informacja pojawia się również w innych źródłach
  5. Znaleźć datę publikacji, aby zobaczyć, czy informacje są aktualne
  6. Upewnić się, czy nie jest to żart lub satyra,
  7. Przemyśleć własne uprzedzenia, by zobaczyć, czy nie wpływają one na nasz osąd
  8. Zapytać ekspertów, którzy mogą potwierdzić lub zaprzeczyć informacjom dotyczącym konkretnej dziedziny wiedzy

Dzięki takiej weryfikacji możesz dowiedzieć się, czy powinieneś ufać opublikowanej informacji.

W ramach projektu #InternetSafety chcemy podzielić się z Wami wiedzą, dlatego kontynuujemy cykl wiadomości o bezpieczeństwie internetowym. Dowiedz się więcej na naszej stronie internetowej lub skontaktuj się z naszą koordynatorką (507 879 415 lub dominika.paliczka@klaster.org.pl).

W serii dowiesz się, jakie zagrożenia czekają na Ciebie w Sieci oraz jak sprawić, by codzienne surfowanie było bezpieczne. W ramach artykułów zapoznasz się z metodami ochrony prywatności w social media i poczcie elektronicznej, dowiesz się jak ochronić swoje hasła, historię przeglądarki i jak zapobiec wypłynięciu danych.

Stworzyliśmy również specjalny podręcznik, który możesz pobrać TUTAJ. Mamy nadzieję, że ta baza wiedzy pomoże Ci bezpiecznie poruszać się po sieci.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Back to top button